Εἶδες ἄνθρωπον μέ δίχως ὑπομονήν; (Όσιος Ιωσήφ ο Αγιορείτης († 1959 μ.Χ.)

Είδες άνθρωπον με δίχως υπομονήν;

Είναι λύχνος με χωρίς έλαιον, όπου συντόμως θα σβήση το φως του…

Η νίκη είναι υπομονή, η νίκη είναι ταπείνωσις, η νίκη είναι υπακοή.

(Όσιος Ιωσήφ ο Αγιορείτης († 1959 μ.Χ.)

Ὅταν παύσεις νά θυμᾶσαι ἐκεῖνο πού ζητᾶς… ~ Άγιος γερ. Ιωσήφ Ησυχαστής

“Όταν παύσεις να θυμάσαι εκείνο που ζητάς, τότε θα σου έλθει ως δώρο της υπομονής και της καρτερίας σου…”

~ Άγιος γερ. Ιωσήφ Ησυχαστής

Μάθε ποιὸς εἶσαι, μὲ τὴ γνώση αὐτὴ γίνεσαι ὁ σοφότερος τῶν ἀνθρώπων Ὁσίου Ἰωσὴφ τοῦ Ἡσυχαστῆ

Ὁσίου Ἰωσὴφ τοῦ Ἡσυχαστῆ

Πρῶτα ἀπ’ ὅλα χρειάζεται τὸ «γνῶθι σαυτόν». Δηλαδὴ νὰ γνωρίσεις τὸν ἑαυτό σου, ποιὸς εἶσαι.

Ποιὸς εἶσαι στ’ ἀλήθεια, ὄχι ποιὸς νομίζεις ἐσὺ ὅτι εἶσαι. Μὲ τὴ γνώση αὐτὴ γίνεσαι ὁ σοφότερος τῶν ἀνθρώπων.

Μὲ τέτοια ἐπίγνωση ἔρχεσαι σὲ ταπείνωση καὶ παίρνεις χάρη ἀπὸ τὸν Κύριο. Διαφορετικὰ ἂν δὲν ἀποκτήσεις αὐτογνωσία, ἀλλ’ ὑπολογίζεις μόνο τὸν κόπο σου, γνώριζε ὅτι πάντοτε θὰ βρίσκεσαι μακριὰ ἀπὸ τὸ δρόμο.

Διότι δὲν λέει ὁ Προφήτης· «ἴδε, Κύριε, τὸν κόπον μου», ἀλλὰ «ἴδε, λέγει, τὴν ταπείνωσίν μου καὶ τὸν κόπον μου». Ὁ κόπος εἶναι γιὰ τὸ σῶμα, ἡ ταπείνωση γιὰ τὴ ψυχὴ καὶ πάλι τὰ δύο μαζί, κόπος καὶταπείνωση, γιὰ ὅλον τὸν ἄνθρωπο.

Ποιὸς νίκησε τὸ διάβολο; Αὐτὸς ποὺ γνώρισε τὴν ἀσθένειά του, τὰ πάθη καὶ τὰ ἐλαττώματα, ποὺ ἔχει. Ὁ φοβούμενος νὰ γνωρίσει τὸν ἑαυτό του, αὐτὸς βρίσκεται μακριὰ ἀπὸ τὴ γνώση· ἄλλο τίποτε δὲν ἀγαπᾶ παρὰ νὰ βλέπει μόνο λάθη στοὺς ἄλλους καὶ νὰ τοὺς κρίνει. Αὐτὸς δὲν βλέπει στοὺς ἄλλους χαρίσματα, ἀλλὰ μόνον ἐλαττώματα, δὲν βλέπει στον εαυτό του ἐλαττώματα, παρὰ μόνο χαρίσματα. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ χαρακτηριστικὸ ἐλάττωμα τῶν ἀνθρώπων τοῦ…καιροῦ μας ποὺ δὲν ἀναγνωρίζουμε ὁἕνας τὸ χάρισμα τοῦ ἄλλου.

Ὁ ἕνας στερεῖται πολλά, μὰ οἱ πολλοί τα ἔχουν ὅλα. Αὐτὸ ποὺ ἔχει ὁ ἕνας δὲν τὸ ἔχει ὁ ἄλλος. Καί, ἂν αὐτὸ τὸ ἀναγνωρίζουμε, ὑπάρχει πολλὴ ταπείνωση.Γιατί ἔτσι τιμᾶται καὶ δοξάζεται ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος μὲ πολλοὺς τρόπους στόλισε τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἔκανε ὅλα τὰ δημιουργήματά του ἄνισα, δηλ. διαφορετικά. Ὄχι ὅπως προσπαθοῦν οἱ ἀσεβεῖς νὰ φέρουν ἰσότητα ἀνατρέποντας τὴν θεία Δημιουργία. Ὁ Θεὸς «τὰ πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησεν».

Γι’ αὐτό, παιδί μου, τώρα ποὺ εἶναι ἀρχὴ φρόντισε νὰ γνωρίσεις καλὰ τὸν ἑαυτό σου, γιὰ νὰ βάλεις θεμέλιο στερεὸ τὴν ταπείνωση. Φρόντισε νὰ μάθεις τὴν ὑπακοή, νὰ ἀποκτήσεις τὴν εὐχή. Γι’ αὐτὸπρῶτα γνώριζε, παιδί μου, ὅτι κάθε ἀγαθὸ ἀπὸ τὸ Θεὸ ἔχει τὴν ἀρχή. Δὲν γίνεται ἀγαθὸς λογισμὸς ποὺνὰ μὴν ἔχει αἰτία τὸ Θεό, οὔτε πονηρὸς ποὺ νὰ μὴν ἔχει αἰτία τὸ Διάβολο. Ὅ,τι καλὸ λοιπὸν διανοηθείς, πεῖς, κάνεις, ὅλα εἶναι τῆς δωρεᾶς τοῦ Θεοῦ. «Πᾶν δώρημα τέλειον ἄνωθεν έστικαταβαῖνον». Ὅλα εἶναι τῆς δωρεᾶς τοῦ Θεοῦ· δικό μας δὲν ἔχουμε τίποτε.

(«Ἔκφρασις Μοναχικῆς ἐμπειρίας», εκδ, Ι.Μ.Φιλοθέου, Άγ. Ὄρος, -ἀποσπάσματα σὲ νεοελληνικὴἀπόδοση)

http://www.orthodoxia-ellhnismos.gr/2020/06/blog-post_737.html#more

Άγιος Ιωσήφ Ησυχαστής, Ντοκιμαντέρ 2020

Γέρων Ιωσήφ ο Ησυχαστής: «Πως να κάνετε νοερά προσευχή αδιαλείπτως»

 

 

 

 Η πράξη της νοεράς προσευχής είναι να βιάσεις τον εαυτόν σου να λέγεις συνεχώς την ευχή με το στόμα αδιαλείπτως.

Στην αρχή γρήγορα, να μην προφθάνει ο νους να σχηματίζει λογισμό μετεωρισμού. Να προσέχεις μόνο στα λόγια: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

Όταν αυτό πολυχρονίσει, το συνηθίζει ο νους και το λέγει και γλυκαίνεσαι ωσάν να έχεις μέλι στο στόμα σου και θέλεις να το λέγεις.

Αν το αφήσεις στενοχωρείσαι πολύ.

Όταν το συνηθίσει ο νους και χορτάσει -το μάθει καλά- τότε το στέλνει στην καρδιά.

Επειδή ο νους είναι ο τροφοδότης της ψυχής και μεταφέρει στην καρδιά οτιδήποτε φαντασθεί.

Όταν ο ευχόμενος κρατεί τον νου του να μη φαντάζεται τίποτε, αλλά να προσέχει μόνο τα λόγια της ευχής, τότε αναπνέοντας ελαφρά με κάποια βία και θέληση δική του τον κατεβάζει στην καρδιά, και τον κρατεί μέσα και λέγει με ρυθμό την ευχή, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με» …;

Αν θέλεις να βρεις τον Θεό δια της «ευχής» δεν θα σταματάς ποτέ αυτήν την εργασία. Όρθιος, καθήμενος, βαδίζοντας δεν θα μένεις χωρίς την ευχή.

Να μη βγαίνει πνοή χωρίς την ευχή για να εφαρμόζεται ο λόγος του Παύλου «αδιαλείπτως προσεύχεσθε, εν παντί ευχαριστείτε».

Εάν μπορέσεις να λέγεις την «ευχή» εκφώνως και συνέχεια, σε δύο-τρεις μήνες πιστεύω την συνηθίζεις και μετά πλησιάζει η Θεία Χάρις και σε ξεκουράζει.

Αρκεί να μη σταματήσεις να την λέγεις με το στόμα, χωρίς διακοπή.

Όταν την παραλάβει ο νους τότε θα ξεκουρασθείς με την γλώσσα να την λέγεις.

Όλη η βία είναι στην αρχή, έως ότου γίνει συνήθεια.

Κατόπιν θα την έχεις σ’ όλα τα χρόνια της ζωής σου.

Μόνο κτύπα ευθέως την θύρα του θείου ελέους και πάντως ο Χριστός μας θα σου ανοίξει, εάν επιμένεις.

Έχω εντολή από τον άγγελό μου να μην πω σε κανέναν τίποτα….»

Εκεί στον Άη- Βασίλη κοινοβίασε σ΄εμάς ένας βλάχος ο «πάτερ Γιάννης» πολύ ευλαβής, αλλά απλός άνθρωπος. Για ένα διάστημα όμως σταμάτησε να λέει τους λογισμούς του στον Γέροντα. Τον φωνάζει ο Γέροντας:
«Δεν έχεις κανένα λογισμό να εξομολογηθείς;».
«Όχι, όχι πολύ καλά είμαι».
Εν τω μεταξύ στην προσευχή ο Γέροντας αισθανόταν μεγάλην ανησυχίαν για τον πάτερ Γιάννην. Μια φωνή τούλεγε ότι ο πάτερ Γιάννης δεν είναι καλά. Μου λέει λοιπόν ο Γέροντας:
«Φώναξε γρήγορα τον πάτερ Γιάννη». Τον φωνάζω.
Έρχεται και του λέει ο Γέροντας αυστηρά:
«Θέλω να μου εξομολογηθείς τους λογισμούς σου».
«Μα Γέροντα δεν έχω τίποτε…».
Ο Γέροντας τον στρίμωξε: «δεν θα φύγεις, αν δεν εξομολογηθείς».

Τότε αναγκάστηκε να αρχίσει και να λέει μασημένα:
Ευλόγησον Γέροντα αλλά έχω εντολή από τον άγγελό μου να μην πω σε κανέναν τίποτα. Να, με την ευχή σου αξιώθηκα τον τελευταίον καιρό και προσεύχομαι με τον άγγελό μου μαζί.
Αλλά αφού με ανάγκασες ευκαιρία είναι να σχωρεθούμε για ότι τυχόν σου έφταιξα, διότι συμφωνήσαμε αύριο βράδυ να κατεβούμε μαζί στον παπα-Ματθαίον, να κοινωνήσω και μετά θα κατέβη ο προφήτης Ηλίας να παραλάβει με πύρινο άρμα την ψυχή μου».

Μόλις τον άκουσε ο Γέροντας του δίνει έναν μπάτσον πάνε και τα άρματα παν κι οι αναβάτες.
«Βρε πλανεμένε – του λέει- σ΄έβαλε ο μισόκαλος στο χέρι να σε ρίξει από κανέναν κρημνόν να πας εις την κόλασιν κι εσύ δεν μιλάς;».
«Μα Γέροντα είναι δυνατόν;».
«Περίμενε και θα δης αν είναι δυνατόν».

Το ίδιο βράδυ, την ώρα που είχε την επίσκεψη του «αγγέλου» να σου και του φανερώνεται – αυτήν την φορά όμως όχι μετασχηματισμένος σε άγγελον – αλλά πραγματικός ο πονηρός με κέρατα και του λέει αγριεμένα:
«Δεν σου είπα παλιοκαλόγερε να μην πεις το μυστικό μας στον Γέροντα;
Αχ και φθηνά μου την γλύτωσες. Εγώ καλά το κατάστρωσα να σε γκρεμίσω.
Μόλις άκουσε ο πάτερ Γιάννης έφριξε. Έτρεξε αμέσως στον Γέροντα και έπεσε στα πόδια του και τον ευγνωμονούσε.

Βλέπετε πόσος κίνδυνος υπάρχει όταν ο καλόγερος κρύβει τους λογισμούς του;

—————————————————-

Από το βιβλίο
Ο ΓΕΡΩΝ ΑΡΣΕΝΙΟΣ Ο ΣΠΗΛΑΙΩΤΗΣ

Aυτομεμψία στα κείμενα του Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστή Newsroom

Μητροπολίτου Χαλεπίου Παύλου
ΣχετικάΆρθρα
Η Αρετή της αυτομεμψίας
18 Νοεμβρίου, 2020
Γέρων Ιωσήφ ο Ησυχαστής: Πως να κάνετε νοερά προσευχή αδιαλείπτως
18 Φεβρουαρίου, 2020
Η αυτομεμψία στην εν Χριστώ ζωή μας
18 Νοεμβρίου, 2016

Αυτομεμψία, τέχνη τεχνών, είσοδος όλων των αρετών! Πλούσια είναι η πνευματική ασκητική παράδοση γύρω απ’ αυτήν την διδασκαλία, και ο Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής αποτελεί ένας ιδιαίτερα ξεχωριστός διδάσκαλος και εφαρμοστής.

Όντως είναι δύσκολος ο αγώνας κατά του εαυτού μας, κατά του εγωισμού, κατά της αυτοδικαιώσεως, ιδιαιτέρως δε του σύγχρονου ανθρώπου, το γέννημα της καταχρηστικής κοινωνίας, στην οποία παλεύει ο άνθρωπος να εξαφανίζει τον άλλον για να υπάρχει και μόνος μόνον.

Όμως όσο είναι αυτή η τέχνη δύσκολη, τόσο είναι και απαραίτητη. Γι’ αυτό η συμβολή του Γέροντος Ιωσήφ είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη σήμερα.

Η μελέτη μας θα παρουσιάσει πώς ο γέροντας διδάσκει την πρακτική της αυτομεμψίας. Η Θεία Χάρις είναι ο δάσκαλος και η ελκτική δύναμη η οποία έρχεται και απέρχεται εκπαιδεύουσα τον αγωνιστή, ώστε  να αποκτήσει ταπεινοφροσύνη και να μέμφεται τον εαυτό του συνεχώς. Η αυτομεμψία είναι η πρώτη έκδηλον έκφραση της προσπάθειας για την απόκτηση της ταπεινοφροσύνης και η βασική οδός προς αυτήν την αρετή.

Αυτομεμψία προϋποθέτει μία καινούργια έννοια των προσωπικών δικαιωμάτων, κανένας άλλος άδικος εκτός από τα προσωπικά πάθη. «Ευλόγησον» είναι η μοναδική λέξη στο πνευματικό λεξιλόγιο του Γέροντος.

Γι’ αυτό λοιπόν, στην προσευχή, το κύριο μέλημα είναι να ζητήσουμε το έλεος του Θεού, και το κύριο όνομά μας είναι ‘δούλος’ Κυρίου.

Η αυτομεμψια είναι το πνεύμα της προσευχής εφόσον είναι η πηγή των δακρύων στην προσευχή,η απολύτρωσις από τις «προφάσεις εν αμαρτίαις»,η οδός αυτογνωσίας και αληθείας. Η αυτομεμψια ανακεφαλαιώνει την σχέση με τον πλησίον,   υπογραμμίζει ο Γέροντας, αυτομεμψία σημαίνει να βλέπει κανείς τα ελαττώματά του παρά μόνον τα χαρίσματα, και αντιστρόφως, να βλέπει τα χαρίσματα των  άλλων, όχι τα ελαττώματα τους. Η Αυτομεμψία κατεβάζει εις υψηλόν, «η αυταπάρνησιν ανεβαίνει εις θεωρίαν». Η αυτομεμψία οδηγεί στην εκτίμηση του πλησίον περισσότερα από τον εαυτό.

Η αυτομεμψια κάνει τις αρετές να οδηγήσουν όχι σε αυτοδικαίωση αλλά σε ταπεινοφροσύνη, εν τούτοις, τα έργα δεν εξαγοράζουν με κανέναν τρόπο την Χάρη, αλλά την ελκύουν. Η αυτομεμψία δεν μπορεί να συγχωρήσει καμία αμέλεια. Όλη η ζωή του Γέροντος, όπως λέγει άλλωστε ο ίδιος «υπήρξεν ένα μαρτύριον» Η εξάντληση του σώματος στον αγώνα του υπήρξε αποτέλεσμα ανελέητη βία και αυτομεμψία του εαυτού του. Πάντοτε ήθελε να προσφέρει περισσότερο και είχε την αίσθηση της ανεπάρκειας των κόπων του, και επομένως, είχε αυτομεμψία, δάκρυα, ικεσίες και ελπίδα στην βοήθεια της Θείας Χάριτος.

Ο Θεός εκχύνει την Χάρη Του και ο άνθρωπος κατακρίνει τον εαυτόν του. Αυτός είναι ο κανόνας συνεργασίας με τη Θεία Χάρη διότι ο θεός μόνον ‘ταπεινοίς δίδωσι Χάριν’. Η αυτομεμψία είναι απαραίτητος κανόνας στην πνευματική ζωή των μοναχών ιδιαιτέρως. Ο υπακούων πιστεύει ότι ο εαυτός του είναι άρρωστος και κακός, και τον υποτάσσει ελεύθερα στην καθοδήγηση του καλού και έμπειρου γέροντα.

Ο γέροντας Ιωσήφ ο ησυχαστής είναι δάσκαλος για την τέχνη της αυτομεμψίας, τι είναι η αυτομεμψία, πως μαθαίνεται, πως είναι απαραίτητη.